Make your own free website on Tripod.com
StronaStartowoLinkowa
StronaStartowoLinkowa
Znajdziesz tutaj przede wszystkim linki do stron internetowych, które zostały posegregowane w różne kategorie (kolumna po lewej stronie).
Ponadto na StronieStartowoLinkowej znajdują się artykuły, w tym artykuły historyczne. Spis arytkułów znajduje się również w kolumnie po lewej stronie.
Na SSL znajdziesz także linki do najbardziej znanych kont pocztowych oraz najświeższe wiadomości PAP z kraju i ze świata a także zgrupowane w jednym miejscu odnośniki do stron z wirtualnymi kartkami i ciekawymi plakatami (patrz prawa kolumna).
Możesz również skorzystać z darmowej bramki SMS oraz wyszukiwarki GOOGLE.
Zapraszam do wpisywania się do księgi gości!!!
Google
inne wyszukiwarki: -ALTAVISTA-YAHOO-SZUKACZ-GOORU-NETSPRINT-LOOK SMART-7METASEARCH-MSN-

-powrót na stronę główną-         - zobacz ksiege gosci-          -dopisz sie do ksiegi-         -(4kB)-         



kontakt ze mną

opinie, uwagi, komentarze

Jeśli chcesz dodać do StronyStartowoLinkowej link do swojej lub innej ulubionej strony - napisz do mnie!

acapella.pl



Śląskie ziemie w powiecie odolanowskim

Utworzony po drugim rozbiorze Polski a istniejący do 1932 r. powiat odolanowski przez pierwsze stulecie istnienia osiągał na swoim południowo -zachodnim krańcu linię Bogdaj - Młynik - Granowiec. Dalej na południe przebiegała granica Wielkopolski ze Śląskiem ukształtowana już u schyłku średniowiecza, która nie ulegała zmianie aż do roku 1919, kiedy na mocy decyzji Traktatu Wersalskiego dokonano korekty jej przebiegu, włączając do Wielkopolski skrawki ziemi śląskiej. Dotyczyło to także obszaru przylegającego do powiatu odolanowskiego.


Od czasu pokoju w Namysłowie w 1348 r., który sankcjonując panowanie czeskie na Śląsku, wyłączał tę ziemię z Królestwa Polskiego, zachodnia granica Wielkopolski stała się zarazem zachodnią granicą państwa polskiego. Dokładnego wytyczenia pogranicza wielkopolsko - śląskiego dokonała w latach 1528 - 1531 komisja powołana przez króla Zygmunta Starego. Tak wyznaczona granica przetrwała - mimo przejścia Śląska w 1526 r. z rąk czeskich we władanie Habsburgów, a od 1742 Królestwa Prus - przez wiele wieków, a jej przebiegu nie zmieniło nawet włączenie Wielkopolski do państwa pruskiego w wyniku II rozbioru Polski. Południowy odcinek omawianego pogranicza przebiegał dawną granicą plemienną od Siemianic w kierunku północno - zachodnim, okrążając od zachodu łukiem Kępno i Ostrzeszów i posuwając się doliną Baryczy na zachód do Ligoty, następnie koło Kobylejgóry i Szklarki, a dalej - wykręcając półłukiem ku północy i opierając się o Sulmierzyce i Zduny - skrajem lasów zalegających dolinę rzeki Orli i Baryczy w kierunku Dubina i Rawicza. Fragment opisanego powyżej odcinka granicznego, leżący nad rzeką Polska Woda, wyznaczał południowo - zachodni kraniec powiatu odolanowskiego. Miejscowości leżące za Polską Wodą znajdowały się już na obszarze śląskiego powiatu sycowskiego.

Przebieg granicy wielkopolsko - śląskiej określony w XVI w. przez komisję powołaną przez Zygmunta Starego został po czterech wiekach od jej wytyczenia zmodyfikowany wskutek postanowień Traktatu Wersalskiego z 28 czerwca 1919 r. kończącego pierwszą wojnę światową. Przyznawał on Odrodzonej Rzeczypospolitej Wielkopolskę z pewnymi korektami granicznymi, których część dotyczyła śląskich obszarów leżących w powiecie sycowskim przylegających do powiatu odolanowskiego. Wspomnianych korekt dokonała Komisja Wschodnich Granic Niemiec, a w ich wyniku - zgodnie z art. 27 pkt. 7 Traktatu - granicę polsko - niemiecką na odcinku południowej Wielkopolski stanowiła "linia, która będzie oznaczona na miejscu, pozostawiająca Polsce miejscowości Skoroszów, Rychtal, Trębaczów, Dziadowa Kłoda, Pisanowice, Rybin, Niwki Książęce, Pawłów, Cieszyn, Konradów, Janisławice, Możdżanów, Bógdaj, a Niemcom miejscowości Woskowice Małe, Kowalowice, Głuszyna, Dalborowice, Reesewitz, Stradomia, Syców, Kraszów, Międzybórz, Domasławice, Wedelsdorf, Kuźnica Cieszyńska."

Takie rozwiązanie nie zadowalało w pełni polskiej strony, która w memoriale autorstwa Alfonsa Parczewskiego "W sprawie zachodnich granic Polski" opracowanym w przeddzień Traktatu Wersalskiego i będącym wyrazem opinii oficjalnej delegacji domagała się całego powiatu sycowskiego wskazując na jego zdecydowanie polski charakter, a zwłaszcza miejscowości Głuszyna, Drożki, Cieszyn, Stradom, Międzybórz i Syców, z których jedynie Cieszyn został przyznany Rzeczypospolitej. Z kolei w anonimowej publikacji "Die nationalen Verhältnisse im deutsch - polnischen Grenzgebiet" ("Stosunki narodowościowe na pograniczu niemiecko - polskim") Niemcy żądali włączenia przyznanych Polsce skrawków powiatu sycowskiego do obszaru, na którym miał się odbyć plebiscyt decydujący o jego przynależności państwowej. Żaden z tych memoriałów, ogłoszonych w czerwcu 1919 r., nie wpłynął na zmianę decyzji podjętych na konferencji pokojowej w Wersalu, a dotyczących korekt pogranicza wielkopolsko - śląskiego. Wytyczająca ową granicę w terenie Komisja Demarkacyjna wprowadziła jednak - w stosunku do postanowień traktatowych - kilka drobnych zmian na niekorzyść Polski, pozostawiając na odcinku śląskim po stronie niemieckiej wsie Dziadowa Kłoda i Ślizów w powiecie sycowskim.

Po wejściu w życie Traktatu Wersalskiego 1.01.1920 r., przed władzami polskimi stanął problem dokonania podziału administracyjnego nowo przyłączonych ziem. Dokonano tego na mocy rozporządzenia Ministra byłej dzielnicy pruskiej z 7.06.1920 r., które przewidywało przyłączenie uzyskanych postanowieniami Traktatu Wersalskiego skrawków Śląska do sąsiadujących z nimi wielkopolskich powiatów politycznych: leszczyńskiego, rawickiego, ostrzeszowskiego, kępińskiego i odolanowskiego (art.1). W konsekwencji obszar tego ostatniego, wynoszący do 1920 r. 482,5 km kwadratowych wzrósł do 644,9 km kwadratowych. Nowa część powiatu odolanowskiego, o powierzchni 162,4 km kwadratowych obejmowała - zgodnie z art. 1 pkt. 6 rozporządzenia Ministra byłej dzielnicy pruskiej z 7.06.1920 r. - miejscowości: Sośnie (Suschen) z Surminem, Marjak, Szklarka, Możdżanów, Żabnik, Czesławice (Fryderykowo), Jankowice, Jarnostów (Ernsdorf), Starza, Konradów, Cieśnica, Łomy, Tartak, Dobrzec, Kacenów, Kociny, Pawłów, Kalkowskie, Ślaskie, Laski, Kotowskie, Jesiony, Hojniki, Sobki, Kuźnica, Kąty Śląskie (Kenchen) oraz obszary dworskie Sośnie, Marjak, Szklarka, Konradów, Cieśnie, Kociny, Kalkowskie Niwki Książęce i Bronisławka (Bismarkwald). Polskie nazwy przyłączonych miejscowości zostały przywrócone, ustalone, bądź nadane w drodze trzech rozporządzeń Ministra byłej dzielnicy pruskiej z dnia: 3 czerwca 1920, 21 lipca 1920 i 14 września 1920 roku.

Przyłączone do powiatu odolanowskiego obszary z racji swojej wielowiekowej przynależności do Śląska wykazywały jednak znaczne odrębności utrudniające ich integracje w nowym powiecie. Wszelkie podziały administracyjne oddziałują bowiem na zróżnicowanie etnograficzne, współkształtując poczucie identyfikacji świadomości przynależności grupowej zbiorowości zamieszkującej określone terytorium. Z tego powodu ludność miejscowa nowo przyłączonych terenów uważała się przede wszystkim za Ślązaków i posługiwała się gwarą śląską wymieszaną z wyrazami niemieckimi. W położonym nad samą granicą Cieszynie te odrębności były szczególnie wyraźne. Mimo bowiem iż jego mieszkańcy jeszcze w czasach pruskich domagali się od władz kościelnych we Wrocławiu zastąpienia proboszcza Niemca księdzem polskim, to w okresie międzywojennym nie identyfikowali się ani z narodowością polską ani z niemiecką, uważając siebie za Ślązaków, a w czasie II wojny światowej nierzadkie były tam przypadki podpisania Volkslisty. Ludność polską na tych wyjętych z granic Śląska obszarach reprezentowali przybyli tam w celu pełnienia swoich obowiązków strażnicy graniczni, policjanci, urzędnicy pocztowi, księża. Ich stosunki z mieszkańcami tych ziem były poprawne, przyczyniając się do integracji powiatu.

W 1932 r. wraz ze zlikwidowaniem powiatu odolanowskiego i przyłączeniem jego terytorium do powiatu ostrowskiego w granicach tego ostatniego znalazła się także gmina Sośnie. Do Śląska nigdy już nie wróciła, integrując się z Wielkopolską, której obecnie stanowi niekwestionowaną część.

Maciej Kowalczyk
napisz do autora

Literatura:

"Dziennik Urzędowy Ministerstwa byłej dzielnicy pruskiej" rok 1920,

G. Labuda, "Polska granica zachodnia. Tysiąc lat dziejów politycznych", Poznań 1971,

K. Pawlak, "Polska odrodzona" [w:] "Ostrów Wielkopolski. Dzieje miasta i regionu", Poznań 1990,

J. Schmidt, "Granica i stereotyp", Międzychód 1997,

B. Sopałowicz, "Wioska nad granicą - Cieszyn" [w:] "Gazeta Ostrowska" nr 35 z 1.09.1996.








OGŁOSZENIE:

Poszukiwania genealogiczne

Genealogische Forschungen


Poszukiwania genealogiczne
Sporządzanie rodowodów
Wywody przodków i potomków
specjalizacja: Wielkopolska
tel. 0 607 690 426
e-mail: ferrifaber@wp.pl

Genealogische Forschungen in der ehemaligen Provinz Posen
Ahnentafel
Tel. + 48 607 690 426
E-mail: ferrifaber@wp.pl
strona internetowa
SPRZEDAM:

RECORDER

PVW - 2800 P

BETACAM - SP

szczegóły tutaj
Wiadomości z kraju i ze świata:


A może wyślesz komuś wirtualną kartkę?


SONDA
Czy podoba się Tobie nowy wygląd strony?

tak
nie


Modne Linki

Poszukiwania genealogiczne

Strona o mnie - allegro (dominikazur) i moje aktualne aukcje

This template was provided free by  www.websitefreebies.net  where you can build a totally free website!